أبو المحاسن الحسين بن الحسن الجرجاني

59

تفسير گازر ( جلاء الأذهان وجلاء الأحزان ) ( فارسى )

براى آنكه او كهل نشده بود كه او را به آسمان بردند چون به زمين آيد كهل شود ابو جعفر منصور الدوانيقى از پدرانش از عبد الله عباس روايت كرد كه : رسول گفت : كيف تهلك امّة انا في أوّلها و عيسى في آخرها و المهديّ من أهل بيتي في وسطها ، چگونه هلاك شود امّتى كه من در اوّل ايشان باشم و عيسى در آخر و مهدى از اهل بيت من در ميانه ، و اين خبر حجّت است بريشان بر وجود مهدى . [ وَ رافِعُكَ ] گفته‌اند كه : معنى او آنست كه ترا رفع كند در درجات بهشت و مقرّب گرداند برحمت خويش و پاكيزه گرداند ترا از كافران يعنى ترا از ميان ايشان بدر آورد و از ايشان برهاند و آنانرا كه پس روان تواند زبر دست و قاهر گرداند بر كافران يعنى جهودانى كه به تو ايمان نياوردند مؤمنان زبردست ايشان باشند تا روز قيامت ، اين فوقيّت بعضى گفته‌اند : بحجّت است و بعضى گفتند : بملكت و قهر و غلبه ، از اينجاست كه پادشاهى در روميان است كه ترسايانند و در جهودان نيست و ايشان هميشه مقهور و مغلوب باشند و ذليل تا روز قيامت پس با منست بازگشت شما حكم كنم ميان شما بقيامت در آنچه در دنيا در آن خلاف ميكنيد يعنى عيسى بعضى گفتيد كه : خداست ، و بعضى گفتيد كه بندهء خداست ، بعضى گفتيد : پسر خداست ، و بهرى گفتيد كه ساحر كذّابست ، من حكم كنم ميان شما درين اختلاف كه كرديد . [ سوره آل‌عمران ( 3 ) : آيات 56 تا 60 ] فَأَمَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَأُعَذِّبُهُمْ عَذاباً شَدِيداً فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ ( 56 ) وَ أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَيُوَفِّيهِمْ أُجُورَهُمْ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ ( 57 ) ذلِكَ نَتْلُوهُ عَلَيْكَ مِنَ الْآياتِ وَ الذِّكْرِ الْحَكِيمِ ( 58 ) إِنَّ مَثَلَ عِيسى عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ خَلَقَهُ مِنْ تُرابٍ ثُمَّ قالَ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ( 59 ) الْحَقُّ مِنْ رَبِّكَ فَلا تَكُنْ مِنَ الْمُمْتَرِينَ ( 60 ) چون حكم كنم ميان شما آنان كه كافر باشند و آيات و نعم مرا جحود كنند من ايشان را عذابى كنم سخت در دنيا بكشتن و برده كردن و از خان و مان بيرون كردن و جزيه و مذلّت بر ايشان نهادن و در آخرت در دوزخ بانواع عقوبت و ايشان را هيچ ناصرى و معينى و ياورى نباشد و هيچ شفيعى كه شفاعت كند و امّا آنان كه ايمان آوردند و گفت پيغمبر